Zablokowany szyfr mechaniczny w sejfie – najczęstsze błędy w obsłudze i metody jego odblokowania

Zamki szyfrowe mechaniczne jak je rozróżnić ?

Na polskim rynku najczęściej stosowane są certyfikowane zamki szyfrowe mechaniczne firm Sargent & Greenleaf czy La Gard, w klasie bezpieczeństwa A lub B. Zamki w klasie A są trzytarczowe, zamki w klasie B czterotarczowe. Standardowo w fazie produkcji zamki te mają ustawiony następujący kod:

• trzytarczowe (10-20-30 lub 50-25-50),
• czterotarczowe (10-20-30-40).

Obecnie stosowane zamki mają na tarczy podziałkę od 0 do 99, oraz dwie kreski umieszczone na obudowie zamka (ta znajdująca się na godzinie 11 służy do zmiany kombinacji ustawienia, ta znajdująca się na godzinie 12 służy do otwierania zamka).

Zamki firmy La Gard nie posiadają fabrycznych oznaczeń na pokrętle, a ich rozróżnienie czy są w klasie A czy B od strony zewnętrznej drzwi sejfu jest praktycznie niemożliwe. Producent ten stosuje dwa kody fabryczne: 10-20-30 lub 10-20-30-40.

Zamki firmy Sargent & Greenleaf posiadają na pokrętle fabryczne oznaczenie (najczęściej jest to napis S&G), a ich rozróżnienie czy są w klasie A czy B od strony zewnętrznej drzwi sejfu jest praktycznie niemożliwe. Producent ten stosuje trzy kody fabryczne: 10-20-30, 50-25-50 lub 10-20-30-40.

Firma S&G produkuje jeszcze jeden model zamka (tzw. klikalny), gdzie po wprowadzeniu kodu należy ustawić tarczę na "0", nacisnąć, a dopiero później przekręcić w prawo.

Jak rozróżnić zamek "klikalny" od zwykłego:

• zamek zwykły w porównaniu do "klikalnego" w większości przypadków nie posiada tzw. kołnierza wokół postawy zamka,
• jeżeli zamek zwykły będzie wyposażony w kołnierz, to należy tarczę ustawić na godzinie 12 na "0" i sprawdzić, czy można ją nacisnąć do przodu (brak możliwości naciśnięcia - zamek zwykły, możliwość naciśnięcia - zamek klikalny).

Sejf prawdę Ci powie, czyli jaki zamek szyfrowy mechaniczny mamy w sejfie?

Najprostszą, a zarazem praktycznie jedyną metodą rozróżnienia z zewnątrz jaki zamek w danym urządzeniu został zastosowany jest samo urządzenie.

Zamki trzytarczowe fabrycznie stosowane są w:

• sejfach klasy S1, S2, 0, I, II i III, czyli w większości urządzeń z korpusem bez wypełnienia betonowego,
• szafach na dokumenty niejawne klasy A, S1 i S2,
• drzwiach wejściowych do magazynów broni.

Zamki trzytarczowe (klikalne) fabrycznie stosowane są w:

• szafach na dokumenty niejawne klasy B i C,
• drzwiach wejściowych do kancelarii tajnych.

Zamki czterotarczowe fabrycznie stosowane są w:

• sejfach i kasach pancernych klasy IV, V, VI, VII, VIII czyli w urządzeniach z korpusem wypełnionym betonem,
• drzwiach skarbcowych.

W starszych modelach sejfów, np. tych z lat dziewięćdziesiątych, bardzo często spotyka się zamki trzytarczowe w kasach pancernych z wypełnieniem betonowym.

Błąd paralaksy, czyli patrz prosto na tarczę

Konstrukcja zamków mechanicznych wymaga od użytkownika chirurgicznej precyzji. Jeśli wprowadzasz kod, patrząc na tarczę z góry lub z boku, linia na podziałce może przesunąć się o pół milimetra w Twoich oczach.

Zasada: Ustaw się przed sejfem tak, aby Twoje oczy znajdowały się idealnie na wysokości białej kreski indeksowej (tej na godzinie dwunastej). Ustaw pokrętło i powtórz całą sekwencję obrotów (np. 4 razy w lewo, 3 w prawo, 2 w lewo i w prawo do oporu) z maksymalnym skupieniem. Każde, nawet minimalne "przejechanie" liczby o milimetr (jedną liczbę na podziałce) wymaga najczęściej kręcenia całej sekwencji od nowa.

Pamiętaj: pokrętła zamka szyfrowego się nie cofa. Cofniesz pokrętło lub za daleko go przekręcisz - całą sekwencję zaczynasz od nowa.

Ważne: Mamy na zamku ustawiony kod 10-20-30. Przystępujemy do otwarcia zamka.

1. Patrzymy na kreskę na godzinie 12 i przekręcamy w lewo cztery razy, tak żeby liczba 10 za czwartym obrotem zlicowała się z kreską na godzinie 12.
2. Następnie przekręcamy w prawo trzy razy, tak żeby za trzecim razem liczba 20 zlicowała się z kreską na godzinie 12.
3. Następnie przekręcamy w lewo dwa razy, tak żeby za drugim razem liczba 30 zlicowała się z kreską na godzinie 12.
4. Następnie przekręcamy w prawo do oporu. Jeżeli zamek się zablokuje (brak możliwości kręcenia w prawo - zamek jest otwarty), jeżeli możemy kręcić pokrętłem w prawo, zamek nie został zablokowany.

Zamki szyfrowe mechaniczne, czyli jak nimi kręcić ?

Otwieranie zamka szyfrowego mechanicznego

W celu otwarcia zamka trzytarczowego należy wprowadzić następującą sekwencję (ustawianie na kreskę na godzinie 12):

• przy kodzie 10-20-30 - 4 razy w lewo na 10, 3 w prawo na 20, 2 w lewo na 30 i w prawo do oporu,
• przy kodzie 50-25-50 - 4 razy w lewo na 50, 3 w prawo na 25, 2 w lewo na 50 i w prawo do oporu,

W celu otwarcia zamka trzytarczowego (klikalnego) należy wprowadzić następującą sekwencję (ustawianie na kreskę na godzinie 12):

• przy kodzie 10-20-30-0 lub 50-25-50-0 - 4 razy w lewo na 10 (50), 3 w prawo na 20 (25), 2 w lewo na 10 (50), w prawo na 0 (nacisnąć i puścić), a następnie w prawo do oporu.

W celu otwarcia zamka czterotarczowego należy wprowadzić następującą sekwencję (ustawianie na kreskę na godzinie 12):

• przy kodzie 10-20-30-40 - 5 razy w prawo na 10, 4 w lewo na 20, 3 w prawo na 30, 2 razy w lewo na 40 i w prawo do oporu.

Zamykanie zamka szyfrowego mechanicznego

W celu prawidłowego zamknięcia zamka szyfrowego mechanicznego, należy przekręcić pokrętło w lewo o pięć pełnych obrotów. Spowoduje to przestawienie wszystkich tarcz, a jego otwarcie bez znajomości kodu będzie praktycznie niemożliwe.

Zmiana kodu zamka szyfrowego mechanicznego

Ważne: Zmianę kodu w takim zamku możemy dokonać tylko na otwartych drzwiach. Do zmiany kodu w zamku szyfrowym mechanicznym niezbędny jest odpowiedni klucz serwisowy. Bez tego klucza nie dokonasz zmiany kodu. Klucze te się różnią w zależności od producenta i modelu zamka. Zamków trzytarczowych nie da rady przestawić kluczem od zamków czterotarczowych i odwrotnie. Wyjątkiem w tym są klucze uniwersalne stosowane w zamkach La Gard.

Pierwszą czynnością jest prawidłowe ustawienie kodu (jeżeli tego nie zrobimy precyzyjnie, kodu nie damy rady zmienić).

W celu zmiany kodu zamka trzytarczowego należy wprowadzić następującą sekwencję (ustawianie na kreskę na godzinie 11):

• przy kodzie 10-20-30 - 4 razy w lewo na 10, 3 w prawo na 20, 2 w lewo na 30,
• przy kodzie 50-25-50 - 4 razy w lewo na 50, 3 w prawo na 25, 2 w lewo na 50,

W celu zmiany kodu zamka trzytarczowego (klikalnego) należy wprowadzić następującą sekwencję (ustawianie na kreskę na godzinie 11):

• przy kodzie 10-20-30-0 lub 50-25-50-0 - 4 razy w lewo na 10 (50), 3 w prawo na 20 (25), 2 w lewo na 10 (50),

W celu zmiany kodu zamka czterotarczowego należy wprowadzić następującą sekwencję (ustawianie na kreskę na godzinie 11):

• przy kodzie 10-20-30-40 - 5 razy w prawo na 10, 4 w lewo na 20, 3 w prawo na 30, 2 razy w lewo na 40.

Drugą czynnością jest odpowiednie włożenie klucza serwisowego: po prawidłowym ustawieniu kodu, w tylną część zamka wkładamy klucz serwisowy (wejdzie on tylko w jednej pozycji). Po włożeniu klucza w otwór serwisowy, należy go przekręcić o 90 stopni w prawo lub lewo (w stronę, w którą nie czujemy oporu). Ważne: jeżeli klucz nie chce wejść w otwór serwisowy lub nie możemy go przekręcić, nie robimy nic na siłę.

Trzecią czynnością jest ustawienie nowego kodu: (jeżeli tego nie zrobimy precyzyjnie, zamek przy kolejnej próbie się nie otworzy).

W celu ustawienia nowego kodu wykonujemy te same czynności, co przy prawidłowym ustawieniu zamka do zmiany kodu. Ważne: ostatnia liczba w kodzie nie może być ustawiona w przedziale 80-10 (patrząc na tarczę) - wynika to z budowy zamka szyfrowego. Ustawienie takiej liczby może spowodować zacięcie zamka.

Czwartą czynnością jest wyjęcie klucza serwisowego: po zmianie kodu na nowy klucz serwisowy przekręcamy do pozycji pierwotnej i go wyjmujemy. Ważne: przekręcenie pokrętła zamka z włożonym do środka kluczem serwisowym, może doprowadzić do trwałego uszkodzenia zamka.

Piątą czynnością jest sprawdzenie zamka na nowym kodzie: po zmianie kodu przeprowadzamy dwu - trzykrotnie sprawdzenie działania nowego kodu. Ważne:

• czynność tę wykonujemy na otwartych drzwiach sejfu (ustawiamy system ryglujący w pozycji zamkniętej) !!!
• czynność tę wykonujemy zawsze zgodnie z procedurą otwarcia zamka szyfrowego mechanicznego.

Złe ustawienie kodu, czyli zamek szyfrowy mechaniczny nie wybacza błędów

Bardzo częstym błędem występującym przy zmianie kodu, jest jego nieprecyzyjne ustawienie. Przesunięcie się chociaż o jedną kreskę na podziałce, spowoduje że zamek się nie otworzy. Chcieliśmy np. ustawić kod 40-50-60, ale nie dociągnęliśmy dobrze środkowej tarczy, i w zamku ustawił się kod 40-50-58. Wzrokowo nie jesteśmy w stanie stwierdzić jaki kod mamy ustawiony, więc po zamknięciu zamka i ponownej próbie jego otwarcia, czynność ta nam się nie uda.

Jak w takiej sytuacji należy postąpić:

1. Wiemy, że kod który chcieliśmy ustawić miał być 40-50-60, i na tych liczbach tylko się skupiamy.
2. Będziemy skupiać się na liczbach sąsiednich, a nie na liczbach głównych i wykonywać próby otwarcia sprawdzając najbliższą liczbę po prawej i po lewej stronie liczby głównej.
3. W pierwszych dwóch próbach próbujemy otwarcia na kodzie 39/41-50-60 – zamek się nie otworzy.
4. W drugich dwóch próbach próbujemy otwarcia na kodzie 40-49/51-60 – zamek się nie otworzy.
5. W trzecich dwóch próbach próbujemy otwarcia na kodzie 40-50-59/61 – zamek się otworzy przy kodzie 40-50-59.

Dlaczego zamek się otworzy przy kodzie 40-50-59 pomimo, że ustawiony na nim kod to 40-50-58? Dlatego, że zamki szyfrowe mechaniczne mają tolerancję +/- 1 na podziałce pokrętła.

Blokada rygla zamka, czyli kręć pokrętłem raz w miesiącu

Jednym z największych błędów posiadaczy sejfów z zamkiem szyfrowym mechanicznym, jest jego nieużywanie :(

Najczęstszym powodem tego jest zamykanie sejfu na drugi zamek się w nim znajdujący (kluczowy lub elektroniczny), a z uwagi na skomplikowany system rozblokowania, pozostawianie zamka szyfrowego w ciągłej pozycji otwartej. Taki stan rzeczy po kilkumiesięcznym nieużywaniu, może doprowadzić do zawieszenia się zabieraka, i po kolejnym zamknięciu zamka doprowadzić do jego zablokowania.

Ważne: jeżeli nie używałeś zamka szyfrowego mechanicznego przez kilka miesięcy pozostawiając go cały czas w pozycji otwartej, a następnie po jego zamknięciu pomimo prawidłowego kodu nie możesz go otworzyć, wykonaj następujące czynności:

• ustaw kombinację do otwarcia w sekwencji 4-3-2 lub 5-4-3-2 i zatrzymaj się na ostatniej liczbie,
• weź gumowy młotek i uderzając z wyczuciem w drzwi sejfu w okolicach zamka przekręcaj pokrętło w prawo aż do jego zablokowania.

Zamek szyfrowy mechaniczny nie wybacza brutalnej siły. Jeśli tarcza stawia nagły, twardy opór, dalsze kręcenie może zerwać klin łączący dyski. Jeśli potrzebujesz pilnego wsparcia technicznego lub konsultacji, odwiedź nasz salon w Jabłonowie lub zamów profesjonalny serwis sejfów TUTUS – bezpiecznie i najczęściej bezinwazyjnie rozwiążemy problem zablokowanych tarcz szyfrowych.

Zamek szyfrowy mechaniczny w wersji "speed"

Kręcenie zamkiem szyfrowym mechanicznym to największa zmora jego użytkowników. Jeżeli jednak, chcesz go otwierać tak szybko jak zamek kluczowy lub elektroniczny możesz zastosować w nim wersję "speed". Istnieje możliwość ustawienia zamka szyfrowego mechanicznego np. na liczbę 50, tak aby po przekręceniu pokrętłem w lewo cztery razy, a następnie w prawo do oporu zamek się otworzył. Jak to zrobić:

1. Ustaw swój kod zamka na pozycję do zmiany szyfru (jak w tradycyjnej metodzie).
2. Włóż klucz do zmiany szyfru i go odpowiednio przekręć.
3. Ustaw nowy kod, kręcąc cztery razy w lewo na liczbę 50.
4. Wyjmij klucz.

Teraz aby otworzyć zamek, nie musisz już wykonywać sekwencji obrotów 4-3-2, a wystarczy, że przekręcisz pokrętłem cztery razy w lewo na wybraną liczbę (np. 50), a następnie w prawo do oporu i zamek się otworzy :)

Podsumowując: zamki szyfrowe mechaniczne są najprecyzyjniejszymi urządzeniami w systemach zabezpieczeń mechanicznych. Jakikolwiek błąd przy ich przestawianiu będzie skutkował niezablokowaniem się zamka w czasie próby jego otwarcia. Ważną rzeczą jest, aby na początku nauczyć się go obsługiwać (na kodzie fabrycznym lub innym ustawionym na zamku), a dopiero po uzyskaniu pewnej wprawy podjąć próbę ustawienia własnego kodu. Jeżeli próby otwarcia zamka szyfrowego mechanicznego nie przynoszą pożądanego efektu, nie róbmy nic na siłę tylko wezwijmy profesjonalny serwis. Usługi serwisowe związane z awaryjnym otwarciem sejfów świadczymy na terenie całego województwa mazowieckiego.